رفتارهای کسبه در تمامی دنیا ، یکی از ویژگی های مهم فرهنگی جوامعه محسوب می گردد تا جایی که می تواند به عنوان جاذبه توریستی طلقی گردد.

کسبه ایرانی هم دارای چنین ویژگیهای رفتاری بوده اند که آموختن آنها می تواند به توسعه فرهنگ غنی اسلامی - پارسی کمک نماید . در  زمینه رفتار کسبه ایرانی در ماه مبارک رمضان گفتگویی داشتیم با احمد ابوحمزه ، تاریخ دان :

- بازاریان هم رسم گلریزان را داشته اند .

- بازاریان و کسبه اگر خرجی می دادند ، تلاش می کردند تاشناس بمانند .

- بازاریان چشم و هم چشمی نداشتند و نمی خواستند هم داشته باشند .

- عموما نذرهای عمومی انجام می دادند که به مردم برسد . نه مانند آن عبارت که می گوید : " نذر می کنم ، خودم می خورم با پسرم " . مثلا نذر نفت چراغ می کردند برای سر کوچه ها و گذر ها یا نذر حمام می کردند  در یک روز خاص ( باید به خاطر داشت که بازارها فقط کسبه نبوده اند بلکه سایر مشافل هم ر آنها فعال بوده اند ) . فقط خورد و خوراک نبوده ، اگرچه مردم از نذر خوراک نبوده در تنگنا بوده اند ،‌اما با این حال نذوراتی دیگر هم داشته اند .

- در بازارها چهار پایه ای می گذاشتند و بر روی آن می نوشتند نذر خرما . به این ترتیب هم از خرمای همان بازاریان خریداری می شد و هم مردم به ارائه نذوراتشان بپردازند . این رسم را همچنان می توان در بازار شهر ری دید .

- دیگی می گذاشتند که نشان می داد در این مکان قرار است نذری داده شود . گاه مردم هم در آن مشارکت می کردند . پولی کمک می کردند یا حتی عده ای می آمدند و می گفتن که برنجش را ، روغنش را ، گوشتش را من می دهم و ...

- بازاریان به صورت گروهی به این نذورات می پردازند . ده تاجر جمع می شدند و به خیر می پرداختند.

- هزینه یک روز یا دو روز شاگردان مدرسه مستقر در بازار را می پرداختند. هزینه کتاب را نذر می کردند و ...

- سفرنامه نویسان به این موضوع اشاره کرده اند و فرق بازار در ایران با سایر بازارهای کشورهای دیگر بر می شمردند .

- یکی از این سفر نامه نویسان می نویسد : " ... کسبه نزد مردم خیلی احترام دارند . کسبه ایرانی مردمی درست کار و امین می باشند . از آنها تقلب ندیده ام . یکی از علل درست کاری کسبه ایرانی این است که سرنوشتشان وابسته به تصادف نیست . بلکه زندگی ثابت ومطمئن دارند . پسر بعد از پدر ، شغل آبا و اجدادری را ادامه می دهد و برای اینکه لطمه نزند به حسن شهرت خودشان ، آرام و بی صدا کار پدر را یاد گرفته و انجام می دهند ... "

- سفرنامه نویسان آورده اند که در عثمانی کسب و کار در روزهای ماه رمضان کم رنگ می شد و بعد از افطار به تلاش می پرداختند اما در ایران چنین مواردی مشاهده نمی شده است . درست است که در ماه رمضان کمی خستگی بر بدن مسلط می شود اما اصلا این طور نبوده که زود تعطیل نمایند و نشاط اقتصادی و کاری نداشته باشند .

 

فهرست آموزشهای کارآفرینی در برنامه سلام تهران شبکه 5 تلویزیون