دکتر رامبد باران دوست

دوستی با نام مستعار بادمجان قلی زا سئوالی را در یکی از پست ها مطرح کرده اند که ضروری می دانم پاسخ گویم :

آیا می شود اضافه کار در کارخانه ای حذف و هزینه نگهداری کارمندان که با حذف اضافه کاری از بین رفته به کارمندان به جای اضافه کار پرداخت بشه تا هم مشکل مالی پیش نیاید هم صرفه جویی شده باشد هم پول حلال تر باشد.(ساعت کار مفید...کی 3 به بعد کار میکنه آخه؟)آیا میشود؟

جناب بادمجان قلی زا

سلام

سئوال شما را دیدم . پاسخ آن بسیار مفصل و دارای جنبه های مختلف است :

1-      بخاطر داشته باشید که حجم کار در یک محیط کاری از طریق مهندسی شغل باید محاسبه شود . ساده ترین عملیات مورد استفاده در این زمینه شامل برآوردهای دقیق آماری ، کار سنجی ، زمانسجی و حرکت سنجی است . از این طریق است که برآوردی نسبتا دقیق برای 8 ساعت کار در روز تعریف می شود . البته هم من می دانم و هم جنابعالی که متاسفانه به دلیل کم دانشی های مدیریتی مدیران و کارشناسان ، مطالعات مهندسی شغل انجام نشده و عموما به شیوه های غیر علمی و کیلویی اکتفا شده است .

2-      چون متاسفانه کار روزانه در ایران تابعی از نتیجه و عملکرد نیست ، بنابراین شاهدیم که افراد در سازمانها می توانند با شیوه های غیر متعارف ( مانند چانه زنی ) مدیرشان را مجاب کنند که کارشان زیاد است ( بخاطر داشته باشیم که عموما از زیادی کار هم گله دارند و کمتر کسی است که از کمبود کار شکایت نماید ) . بنابر این به مرور زمان ، استانداردهای عملیاتی - علمی  جای خود را به شیوه های چانه زنی می دهند و در دراز مدت هم شاهدیم که بجای 8 ساعت کار ، 8 ساعت حضور در محل کار داریم + کمتر از 1 ساعت کار ( بطور میانگین ) . این شرایط در بلند مدت هم می شود عرف کارگاه و هر کسی هم که بعدا می آید مبتنی بر چانه زنی حجم کارش مشخص شده است نه محاسبات علمی.

3-      شیوه فوق منتهی به افزایش هزینه نیروی انسانی می گردد . چراکه کاری که می شد با 1 نفر در 8 ساعت انجام داد را باید با 3-4 نفر در 8 ساعت به انجام رساند .

4-      راهکار دفاعی سازمانها و مدیران برای چنین رویداد بی منطقی در سازمانها معمولا دو پدیده است :

a.       توسل به اضافه کاری ( که اصولا به آن نیازی نبوده است )

b.      کاهش هزینه های پرسنلی . کاری که با 1 نفر در 8 ساعت باید با A تومان انجام می شد حالا باید با 4 نفر و تقریبا A تومان انجام می گیرد . ( در بهترین شرایط 2Aتومان )

5-      هر دو این رویدادها هم غلط است . پرداخت اضافه کاری برای کاری که اصولا " اضافه " نبوده بلکه توسط کارکنان " اضافه نشان داده شده " است غلط است + حقوق نفری A تومان تبدیل شده است به حدود نیم A تومان .

6-      هزینه های نگهداری کارکنان هیچ ربطی به اضافه کاری ندارد . اضافه کاری بدین معنا است که " کاری داریم که بیش از 8 ساعت در روز وقت میگیرد و توجیه هم ندارد که برای آن حجم اضافه بر 8 ساعت ، کارمند جدیدی بکار گرفته شود . پس با اضافه کاری و پرداخت پول اضافه کاری جبران می شود . " اما متاسفانه اضافه کاری در بسیاری از سازمانها تبدیل به حق شده است . موارد تخلفات انسانی فراوانی را شاهدم که برای دریافت اضافه کاری انجام می دهند :

a.       کش دادن کار روزانه به خارج از ساعت اداری

b.      گم و گور شدن در ساعات اداری و حضور در ساعات بعد از ظهر

c.       خوابیدن در ساعت بعد از ظهر در محل کار

d.      و ...

7-      اگر مدیران و کارکنان دقت لازم را داشته باشند می دانند که حقوقی که سازمان به آنها پرداخت می کند ، پرداخت به تعداد زیاد تری از افراد است که بخشی از آن حقوق بابت کارِ نکرده است . به این مثال توجه کنید :

a.       اگر سازمان برای 10 نفر حقوقی معادل 3 میلیون تومان در ماه پرداخت می کند اما همگان می دانند که کاری که انجام شده است معادل کار 5 نفر بوده است ، یعنی :

                                                              i.      آن 3 میلیون تومان بجای تقسیم شدن بین 10 نفر باید بین 5 نفر تقسیم شود . ( یعنی بجای ماهی 000ر300 تومان باید ماهی 000ر600 تومان دریافت نمایند )

                                                            ii.      قیمت تمام شده خدمات و کالاها در آن شرکت هم متناسب با بهبود بهره وری کاهش می یابند . بنابراین قدرت خرید همگان بالا می رود .

8-      آنچه پر واضح است آنکه کارکنان سازمانها منافع بلند مدت خود را فدای منافع کوتاه مدت می کنند و مدیران هم بدلیل نادانیهای علمی نسبت به روشهای مدیریتی ، توان بکارگیری شیوه های صحیح را ندارند.